Po podstawówce masz do wyboru 3 typy szkół. Omówiliśmy już temat liceum ogólnokształcącego oraz technikum. Trzecim i ostatnim typem szkoły ponadpodstawowej jest branżowa szkoła I stopnia. Warto zastanowić się nad tym, co zyskasz, ucząc się w niej i który zawód wybrać. 

Przed podjęciem decyzji o wyborze szkoły ponadpodstawowej warto zapoznać się ze wszystkimi możliwościami, jakie daje polski system edukacji. Każdy typ szkoły pozwala osiągnąć inny cel. Celem nauki w branżowej szkole I stopnia jest przygotowanie do wykonywania wybranego przez Ciebie zawodu, a następnie płynne wejście na rynek pracy. Wybierając ten typ szkoły ponadpodstawowej, należy nastawić się na zdobycie praktycznych umiejętności potrzebnych w pracy.

Warto zwrócić uwagę na różnice między branżowymi szkołami I stopnia a technikum i liceum. Podstawową różnicą są zawody, które można zdobyć w branżowej szkole I stopnia oraz dalsze możliwości edukacyjne, jakie daje ukończenie tego typu szkoły ponadpodstawowej.

Ucząc się w branżowej szkole I stopnia, zyskasz:

• wykształcenie zasadnicze branżowe,
• możliwość nauki przedmiotów zawodowych, praktyczne przygotowanie do pracy zawodowej,
• możliwość podjęcia pracy lub kontynuowania nauki w branżowej szkole II stopnia, w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych lub na Kwalifikacyjnych Kursach Zawodowych. 

Główną różnicą jest to, że branżowa szkoła I stopnia nie przygotowuje Cię do matury. Zamiast tego zdobywa się w niej kwalifikacje zawodowe oraz praktyczne przygotowanie do pracy zawodowej. Po zakończeniu 3-letniej nauki w branżowej szkole I stopnia zyskasz wykształcenie zasadnicze branżowe. 

Branżowa szkoła przede wszystkim przygotowuje Cię do wykonywania zawodu, byś mógł/mogła jak najszybciej wejść na rynek pracy. Nie uczysz się w niej przedmiotów rozszerzonych, które potrzebne są do zdania matury. Uczysz się niewielkiej liczby przedmiotów ogólnokształcących oraz przedmiotów zawodowych.

Najwięcej czasu w branżowej szkole I stopnia przeznacza się na zajęcia praktyczne, które realizowane są w szkole lub u przedsiębiorców. Szkoły często współpracują z różnymi zakładami pracy, w których pod okiem specjalistów, krok po kroku możesz uczyć się wybranego zawodu, poznając warunki pracy w danym miejscu i niezbędne do pracy narzędzia i urządzenia.

Jeśli chcesz, możesz też zdobyć przygotowanie zawodowe w wybranym przez siebie zakładzie pracy. Należy jedynie zgłosić się z tym pomysłem do swojej szkoły i po uzyskaniu zgody przystąpić do nauki zawodu.

Wybór odpowiedniego miejsca pracy jest bardzo ważny, ponieważ to w nim spędza się większość czasu szkolnego. Zajęcia praktyczne stanowią minimum 60% godzin nauki w branżowej szkole I stopnia.

Uwaga! Warto wiedzieć, że w wybranym miejscu pracy należy podpisać umowę o pracę dla pracownika młodocianego. Tylko wtedy otrzymuje się wynagrodzenie! Jest ono obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale. W pierwszym roku nauki w branżowej szkole I stopnia wynagrodzenie wynosi nie mniej niż 5%, w drugim roku nie mniej niż 6%, a w trzecim roku nauki nie mniej niż 7% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Na stronie Poradnik Przedsiębiorcy dostępna jest tabela wynagrodzeń dla pracownika młodocianego. W marcu 2022 r. za miesiąc pracy w pierwszej klasie uczniowie otrzymali wynagrodzenie w wysokości 299,75 zł brutto.

Podstawową różnicą jest czas trwania nauki. W technikum uczysz się 5 lat, natomiast w branżowej szkole I stopnia 3 lata. Inna jest także liczba kwalifikacji, które się zdobywa. W technikum wynosi ona 2 lub 3, podczas gdy w branżowej szkole jest to jedna kwalifikacja. Ostatnią różnicą jest matura, do której można przystąpić w technikum, a w branżowej szkole I stopnia nie.

W technikum poziom wykształcenia obejmuje wykształcenie średnie oraz (po zdaniu egzaminów zawodowych) uzyskanie tytułu technika, np. technik automatyk, technik usług fryzjerskich, technik mechanik. Dzięki szkole branżowej (po zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie) zdobywa się zawód, np. automatyk, fryzjer, mechanik precyzyjny. 

Wiesz już, że nie każdy zawód można wykonywać po ukończeniu branżowej szkoły. Zawody takie jak psycholog, prawnik czy stomatolog wymagają ukończenia studiów wyższych.

Pełną i aktualną listę zawodów wraz z opisami i potrzebnymi kwalifikacjami znajdziesz w informatorze o zawodach szkolnictwa branżowego dostępnym na stronie Ośrodka Rozwoju Edukacji. 

Polecamy też wyszukiwarkę zawodów na naszej stronie internetowej. Z niej dowiesz się, w jakiej szkole możesz uczyć się wybranego zawodu oraz jakie kwalifikacje możesz zdobyć. Poznasz także przykładowe miejsca pracy.

Uwaga! Nasza wyszukiwarka obejmuje tylko szkoły z Poznania i powiatu poznańskiego. Dlatego zachęcamy również do korzystania z Mapy Karier (mapakarier.org), która zawiera wiele ciekawych i aktualnych materiałów oraz informacji ze świata zawodów. 

Po ukończeniu branżowej szkoły I stopnia masz dwie możliwości rozwoju edukacyjno- zawodowego. Możesz zacząć pracę w wyuczonym zawodzie lub kontynuować naukę w branżowej szkole II stopnia, w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych lub na Kwalifikacyjnych Kursach Zawodowych (KKZ). W branżowej szkole II stopnia i liceum ogólnokształcącym dla dorosłych możesz przystąpić do matury, a po uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu maturalnego kontynuować naukę na studiach wyższych. Na KKZ możesz zdobyć kolejne kwalifikacje w zawodzie, które mogą być spójne z zawodem wyuczonym w branżowej szkole I stopnia, ale nie muszą.

Warto pamiętać, że w trakcie swojego życia możesz wykonywać wiele zawodów, a Twoje zainteresowania i preferencje będą się zmieniać. Część zainteresowań możesz rozwijać jako swoje hobby, a tylko niektóre zrealizujesz w pracy zawodowej. Ścieżki edukacyjne w polskim systemie szkolnictwa są dosyć elastyczne i prawie na każdym etapie swojej drogi zawodowej możesz podjąć decyzję o uzupełnieniu kwalifikacji w zawodzie lub o całkowitej zmianie zawodu.