Uzdolnienia
Wszystko to, czego uczysz się szybko i osiągasz w tym zakresie najlepsze wyniki.
Dotyczą wszystkiego, co przychodzi Ci łatwo nawet mimo niesprzyjających warunków np. hałas, zmieniający się często nauczyciel, czy Twoja nieobecność w szkole.
Twoje otoczenie może pomagać Ci dostrzec te uzdolnienia – zdarza się, że rówieśnicy, bliscy
lub nauczyciele komplementują Twoje działania lub uważają Cię za kogoś wybitnego w konkretnym obszarze.
Uzdolnienia mogą wiązać się z różnymi dziedzinami, formami działalności oraz przedmiotami szkolnymi, jak np.:
- uzdolnienia techniczne,
- przyrodnicze,
- społeczne,
- matematyczne,
- językowe,
- plastyczne.
Umiejętności
Wszystko co potrafisz robić.
Dotyczą wszystkiego, co potrafisz wykonać (niekoniecznie szybko i z najlepszym rezultatem). Mogą to być na przykład te określane jako interpersonalne:
- współpraca w grupie,
- umiejętność nawiązywania kontaktu z innymi,
- umiejętność rozwiązywania problemów między ludźmi.
Cechy charakteru
Charakter (osobowość) to wszystkie Twoje cechy, które "pokazujesz światu" w swoim zachowaniu, usposobieniu, stylu bycia.
Przejawia się w Twoim zachowaniu wobec innych, w Twoim stosunku do obowiązków, nauki i pracy
oraz samego siebie.
Przykładowe cechy:
- koleżeński,
- uprzejmy,
- wyrozumiały,
- prawdomówny,
- pracowity,
- systematyczny,
- punktualny,
- oszczędny.
Pamiętaj także o swoich cechach negatywnych (wady - rzecz ludzka). W pewnych sytuacjach mogą wpływać na wybór szkoły, jak też zawodu: np. niesystematyczność, odkładanie spraw na ostatnią chwilę. Mogą one być poważnym utrudnieniem w przyszłej nauce i pracy.
Temperament
To nasz styl funkcjonowania na co dzień, który pokazujemy otoczeniu poprzez tempo, siłę i trwałość naszych reakcji oraz zachowań.
Temperament jest w dużej mierze wrodzony, tzn. raczej nie ma tendencji do zmiany (jak np. zainteresowania). Ludzie różnią się cechami temperamentu, dlatego zostały stworzone różne typologie temperamentu. Mogą być one wskazówką przy wyborze szkoły, zawodu lub potencjalnej przyszłej roli
w zespole.
Już teraz jesteś w stanie określić:
- czy jesteś osobą opanowaną, czy wybuchową?
- czy możesz pracować długo i jednostajnie, czy też w takiej sytuacji szybko się męczysz
i niecierpliwisz? czy pracujesz szybko, czy też powoli?
- czy potrafisz skupić się tylko na jednym zajęciu, czy też możesz jednocześnie skupiać uwagę na kilku czynnościach?
- czy wolisz pracować raczej w jednym miejscu, czy też mieć możliwość przebywania przynajmniej
w paru miejscach w ciągu swojego dnia pracy?
Pamiętaj, że temperament nie jest tylko czarny albo biały, może składać się z różnych cech,
które występują w różnych stopniach. Mało kto jest np. skrajnie wybuchowy lub skrajnie opanowany.
Samoocena
To sposób, w jaki postrzegamy i oceniamy siebie.
Samoocena tworzy się na podstawie wszelkich informacji, jakie otrzymujesz od otoczenia oraz które posiadasz na temat własnej osoby. W efekcie to stopień, w jakim akceptujesz siebie oraz oceniasz swoje możliwości w każdej sferze życia.
To właśnie od samooceny zależy, czy swoje możliwości oceniasz:
- adekwatnie (samoocena adekwatna),
- nie doceniasz (samoocena zaniżona),
- przeceniasz (samoocena zawyżona).
Idąc tym tropem - będzie to wpływać na Twój wybór szkoły.
Jeśli Twoja samoocena jest zaniżona, możesz rezygnować z podejmowania wyzwań z obawy przed niepowodzeniem. Jeśli natomiast przeceniasz swoje możliwości, możesz podejmować decyzje, które nie są dostosowane do Twoich rzeczywistych zasobów.
Wartości
Wszystko to, co jest dla Ciebie ważne, cenne i motywuje Cię do podejmowania działań.
W zakresie wyboru zawodu wartością może być dla Ciebie:
- prestiż zawodu,
- wysokie zarobki,
- kierownicze stanowisko,
- praca dająca możliwość podróżowania.
W zakresie wyboru szkoły wartość może dla Ciebie stanowić:
- prestiż szkoły,
- przygotowanie do matury, czy też zawodu,
- oferta nauki języków obcych,
- odległość od Twojego miejsca zamieszkania,
- atmosfera (nauczyciele, uczniowie).
W kontekście zawodu istotne jest też, czy czynności zawodowe jakie wykonujemy, pozwalają realizować nasze wartości.
Jeśli zależy Ci na przykład na pomocy innym, możesz szukać zawodu pod kątem tej właśnie wartości.
Warto zastanowić się nad własnymi priorytetami i stworzyć ich hierarchię.