Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. OK, rozumiem

Szkolny doradca zawodowy

STATUS SZKOLNEGO DORADCY ZAWODOWEGO:

etatowy pracownik szkoły z wydzielonym pensum godzin na realizację zadań.

KWALIFIKACJE SZKOLNEGO DORADCY ZAWODOWEGO:

Szkolnym doradcą zawodowym może być osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia:

  • studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym,
  • studiów magisterskich na kierunku (specjalności) innym niż rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła:studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym,
    • studia podyplomowe lub inne prowadzone przez szkołę wyższą z zakresu orientacji i poradnictwa zawodowego, doradztwa personalnego, albo
    • kurs kwalifikacyjny z zakresu orientacji i poradnictwa zawodowego.
  • studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła:
    • studia podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą z zakresu orientacji i poradnictwa zawodowego, doradztwa personalnego albo
    • kurs kwalifikacyjny z zakresu orientacji i poradnictwa zawodowego prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli albo inną instytucję prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodniez przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli.

CZAS PRACY SZKOLNEGO DORADCY ZAWODOWEGO:

tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz powinien wynosić 20 godzin, analogicznie jak pracowników pedagogicznych z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

WYMAGANIA PSYCHOLOGICZNE, JAKIE MUSI SPEŁNIAĆ SZKOLNY DORADCA ZAWODOWY:

  • komunikatywność,
  • szacunek dla autonomii ucznia,
  • wzbudzanie zaufania, dyskrecja, empatia,
  • operatywność, przedsiębiorczość, otwartość na zmiany,
  • umiejętność współpracy,
  • świadomość własnych ograniczeń w zakresie udzielania pomocy.

KORZYŚCI WYNIKAJĄCE Z DZIAŁALNOŚCI SZKOLNEGO DORADCY ZAWODOWEGO:

Dla indywidualnych odbiorców:

  • łatwy dostęp do informacji edukacyjnej i zawodowej – dla uczniów, nauczycieli oraz rodziców,
  • poszerzanie edukacyjnych i zawodowych perspektyw uczniów,
  • świadome, trafniejsze decyzje edukacyjne i zawodowe,
  • ułatwienie wejścia na rynek pracy dzięki poznaniu procedur pozyskiwania i utrzymania pracy,
  • świadomość konieczności i możliwości zmian w zaplanowanej karierze zawodowej,
  • mniej niepowodzeń szkolnych, zniechęcenia, porzucania szkoły a potem pracy, jako konsekwencji niewłaściwych wyborów.

Dla szkół:

  • realizacja zobowiązań wynikających z zapisów zawartych w ramowych statutach gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych oraz centrów kształcenia praktycznego i centrów kształcenia ustawicznego,
  • zapewnienie ciągłości działań orientacyjno–doradczych szkoły i koordynacji zadań wynikających z programów wychowawczych szkół i placówek,
  • utworzenie na terenie szkoły bazy informacji edukacyjnej i zawodowej oraz zapewnienie jej systematycznej aktualizacji.

Dla innych podmiotów edukacyjnych:

  • uzyskanie przepływu informacji zawodowej sprzyjającego trafnym wyborom uczniów i korzystnie wpływającego na dostosowanie programów nauczania do wymagań rynku pracy,
  • możliwość zatrudnienia nauczyciela przygotowanego do prowadzenia orientacji zawodowej dzięki wprowadzeniu stanowiska szkolnego doradcy zawodowego – stabilizacja kadry podejmującej te działania na terenie placówek.

Dla państwa i władz lokalnych:

  • zwiększenie świadomości społecznej, dotyczącej konieczności racjonalnego planowania rozwoju zawodowego przez jednostki,
  • podejmowanie właściwych decyzji, efektywnie przeciwdziałających bezrobociu,
  • zapewnienie powszechności i dostępności usług doradczych zalecanych przez Komisję Unii Europejskiej.

Dla pracodawców:

  • zwiększenie szansy znalezienia odpowiednio przygotowanych kandydatów, świadomych oczekiwań rynku pracy.

Opracowanie:

(na podst. Rozporządzenia MENiS z 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli ( Dz. U. z 2002r. nr 155, poz. 1288).

 

Elżbieta Swat-Padrok

 

UMIEJĘTNOŚĆ KOMUNIKACJI W PROCESIE PORADNICZYM:

  • umiejętność uważnego, aktywnego słuchania
  • umiejętność rozpoznawania werbalnych i pozawerbalnych odczuć ucznia
  • wewnętrzna umiejętność słuchania samego siebie

EMPATIA – zasadniczy czynnik kontaktu z uczniem!

SZTUKA SONDOWANIA I PODSUMOWYWANIA

 

KOMPETENCJE ZWIĄZANE ZE STOSOWANIEM ZAAWANSOWANYCH TECHNIK:

 

  • umiejętność zachęcania ucznia do opowiadania o problemach oraz ich analizowania, a także do przełamywania barier
  • sprawność w pomaganiu uczniom w stawianiu wyzwań samym sobie, zmienianiu ograniczających ich zachowań oraz w odnajdywaniu motywacji do pokonywania własnych słabości
  • umiejętność dawania fachowych wskazówek do stawiania sobie wyzwań przez ucznia
  • umiejętność doprowadzenia ucznia do określenia jego rzeczywistych potrzeb i aspiracji w perspektywie przyszłości, a następnie wskazanie na możliwości realizacji jego celów.

 

Opracowanie

(na podst. G. Egan, Kompetentne pomaganie, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2002)

Elżbieta Swat-Padrok

POZIOM FAKTÓW:

  • podstawa budowania informacji zwrotnej
  • doradca opisuje to, co widzi, słyszy, co czuje w danej chwili
  • fakty pozwalają na uniknięcie oceniania, jednak posługiwanie się tylko tym poziomem sprawia, że relacja staje się mało plastyczna

Przykład: „Wiele osób spóźniło się na dzisiejsze warsztaty”

 

POZIOM INTERPRETACJI:

  • najczęściej stosowana forma komunikacji
  • forma charakterystyczna dla komunikacji rodzic-dziecko, nauczyciel-uczeń, szef-pracownik
  • zawiera ocenę danej osoby – pomija poziom faktów, które od razu są interpretowane
  • jest źródłem różnych nastawień i emocji między nadawcą a odbiorcą, może powodować zakłócenia w rozumieniu intencji

Przykład: „Ale jesteście spóźnialscy”

 

POZIOM METAFOR (KOMUNIKACJA POŚREDNIA):

  • uczniowie są zróżnicowani pod względem języka metafor – nie ma pewności, czy metafora zostanie odebrana zgodnie z intencją doradcy
  • u osób mało wrażliwych na metaforę może wzbudzać obawę przed kontaktem, wywoływać napięcie czy niepokój
  • dzięki metaforze kontakt jest jednak barwny, zwykle budzi większą ciekawość i zaangażowanie ucznia
  • ze względu na pośredni charakter komunikacji – można poruszać w sposób subtelny nawet trudniejsze tematy
  • może poszerzać wyobraźnię ucznia i zwiększać perspektywę rozwiązań
  • może służyć również do zmniejszania oporu ucznia przed kontaktem z doradcą

Przykład: „anegdota, opowieść, przykłady z filmów, książek, dowcipy na temat spóźniania się”

Opracowanie:

(na podst. M. Tarkowska, Rozmowa doradcza. Wspólne poszukiwanie rozwiązań, MPiPS, Warszawa 2006)

Elżbieta Swat-Padrok

 

BARIERY W KOMUNIKACJI DORADCA – UCZEŃ

  • DOBRE RADY –typu „powinnaś”, „nie powinnaś” – mają zwykle charakter kategoryczny, mogą wzbudzać poczucie winy; często spotykany błąd u początkujących doradców i/lub też doradców mocno osadzonych w roli „rodzica” – przeświadczonych o tym, że uczestnicy zajęć/konsultacji potrzebują dobrych rad.

 

  • WYPYTYWANIE – zbyt częste, nadmierne zadawanie pytań – w efekcie uczeń może czuć się nie słuchany, nie zrozumiany; zwykle jest to wyrazem bezradności prowadzącego i braku pomysłu na efektywną interwencję.

 

  • POCIESZANIE –w istocie służy zaprzeczaniu uczuciom, gdyż odciąga uwagę od tego, co aktualnie przeżywa dana osoba; zwykle służy tylko wspierającemu, który nie jest gotów na konfrontację z emocjami swojego klienta.

 

  • ZMIANA TEMATU–służy unikaniu lub odwlekaniu w czasie fazy konfrontacji; uczeń może czuć się nie słuchany, może też mieć poczucie, że jego problem jest bagatelizowany.

Ponadto często spotykanymi barierami w komunikacji są:

  • Moralizowanie, osądzanie, ocenianie
  • Próby znalezienia zbyt szybkich i powierzchownych rozwiązań
  • Przenoszenie obaw i opinii na innych
  • Pocieszanie i rozśmieszanie ucznia
  • Chęć wyręczenia ucznia
  • Blokowanie emocji ucznia
  • Szukanie popularności i aprobaty
  • Zbytnie gadulstwo
  • Koncentracja na własnych problemach
  • Emocjonalny stosunek doradcy do problemów ucznia
  • Narzucanie uczniowi swojego punktu widzenia
  • „Wypychanie” ucznia do innego specjalisty, nawet gdy nie ma takiej potrzeby.

 

Opracowanie:

(na podst. M. Tarkowska, Rozmowa doradcza. Wspólne poszukiwanie rozwiązań, MPiPS, Warszawa 2006)

Elżbieta Swat-Padrok

WOLNOŚĆ

  • dobrowolność korzystania z pomocy doradcy, niezależność decyzji ucznia w tym zakresie
  • zatrzymywanie na siłę ucznia jest godzeniem w jego podstawowe prawa!
  • uczeń powinien mieć możliwość dokonywania wyborów zgodnie z własną wolą:
    nie można uczynić z niego osoby zewnątrzsterownej!

Doradca nie podejmuje decyzji za ucznia…

  • doradca nie może realizować swoich ukrytych celów („działam dla Twojego dobra”)
  • pomoc etyczna nie ma nic wspólnego z wyręczaniem ucznia i rozwiązywaniem za niego problemów – blokuje bowiem rozwój jego zaradności i odpowiedzialności za swoje życie.

 

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

  • świadomość swojego działania jako doradcy i gotowość do ponoszenia konsekwencji
    swoich działań,
  • rodzaje:
    • odpowiedzialność za to, jakim jestem doradcąodpowiedzialność za własną wiedzę i umiejętności oraz rozdzielanie życia prywatnego od zawodowego,
    • odpowiedzialność za własną pracękonkretne działanie w sytuacji pomocowej – m.in. nawiązywanie kontaktu, dobór metod pracy, komunikacja; częściowa odpowiedzialność za stany emocjonalne ucznia i za podejmowane przez niego działania,
    • odpowiedzialność wobec społeczeństwa – jakość usług doradcy rzutuje na wizerunek placówki, której jest pracownikiem; dodatkowo wpływa na wizerunek doradcy w ogólnym, społecznym odbiorze; wpływa także pośrednio na rodzinę, przyjaciół, znajomych ucznia.

UCZCIWOŚĆ

  • wobec siebie i wobec innych,
  • przyznawanie się do swojej niewiedzy (doradca zawodowy nie musi wiedzieć wszystkiego),
  • szczerość wobec ucznia – poszanowanie prawdy,
  • kongruencja: wewnętrzna i zewnętrzna spójność doradcy (C. Rogers).

GODNOŚĆ I SZACUNEK

  • wiąże się z wolnością i odpowiedzialnością za podejmowane wybory i działania,
  • szacunek dla samego siebie i innych ludzi – bez względu na rodzaj przejawianych przez nich zachowań
  • nie jest to akceptacja tego, co uczeń robi, ale dostrzeganie możliwości zmiany zachowania ucznia na lepsze: zadaniem doradcy jest też tworzenie warunków do jakościowej zmiany stanów psychicznych, zachowania, życia ucznia,
  • szacunek dla ucznia to także budowanie partnerskiego układu – tworzenie bezpiecznych warunków, dobrej atmosfery, zaufania – poprzez zmniejszanie dystansu do doradcy.

TOLERANCJA

  • przyznanie uczniowi prawa do własnych poglądów, odmiennych przekonań, innego sposobu odczuwania i zachowania, własnego stylu życia,
  • postawa związana z wyrozumiałością, cierpliwością i szacunkiem – nawet dla uczniów, którzy zachowują się niemoralnie – nie jest równoznaczna z akceptacją!
  • brak tolerancji ze strony doradcy budzi w uczniu lęk, poczucie zagrożenia, a nawet zablokowanie współpracy z jego strony.

 

POUFNOŚĆ

  • zachowanie tajemnicy dotyczącej sytuacji życiowej ucznia, przeżywanych przez niego uczuć, zachowań – obowiązuje również po przejściu doradcy na emeryturę!
  • doradca powinien na samym początku spotkania poinformować o tej zasadzie – pomoże to w budowaniu atmosfery zaufania,
  • szczególne sytuacje, które mogą zmuszać do złamania zasady poufności: zagrożenie zdrowia i życia ucznia lub bliskich mu osób; skomplikowane sytuacje, gdzie pojawia się konieczność poszukiwania wsparcia u innych specjalistów, korzystanie z superwizji.

Opracowanie

(na pdst. A.Czerkawska, A. Czerkawski „Etyczny wymiar poradnictwa zawodowego,
KOWEZiU, W-wa 2005
)

Elżbieta Swat-Padrok

PORADNICTWO DYREKTYWNE zakłada znaczną przewagę doradcy nad uczniem. Oparte jest na koncepcji behawioralnej. Doradca „wie, co jest dobre i pożądane” i steruje, nierzadko manipuluje uczniem, dając mu gotowe rozwiązania.
Uczeń jest tu niesamodzielny – doradca stosuje wzmocnienia pozytywne: nakłanianie, przekonywanie, ocenianie; udziela wskazówek, posługuje się wykładem, treningiem. Uczniowi pozostaje: zwerbalizowanie problemu, zadawanie pytań, stosowanie się do zaleceń.

EKSPERT (skrajny typ doradcy):
powinien znać doskonale wszystkie zawody (poznanie osobowości ucznia nie jest tutaj tak istotne)

  • skupia się na sytuacji zewnętrznej, która determinuje zachowanie ucznia
  • posługując się koncepcją diagnostyczną wyboru zawodu, potrafi zdiagnozować cechy i dopasować je do odpowiedniego zawodu
  • ma dużą wiedzę, doświadczenie; wie, co dla danego ucznia jest najlepsze (ma takie wewnętrzne przekonanie)
  • stosując odpowiednie kary i nagrody w postaci pochwał lub wskazania na niedostatki czy braki – wpływa, nakłania ucznia, aby wybrał taki zawód, który doradca ekspert uważa za najbardziej dla niego odpowiedni
  • odpowiedzialność za udzieloną poradę zawodową leży po stronie doradcy, gdyż uczeń z założenia jest bierny (wyboru dokonuje tak naprawdę doradca)

INFORMATOR (mniej ekstremalny od eksperta):

  • zajmuje się głównie informacją o możliwości zatrudnienia, zawodach i propagowaniem (w łagodniejszej formie) jego zdaniem najlepszego zawodu dla ucznia.

PORADNICTWO LIBERALNE zbudowane jest na koncepcji humanistycznej. Można je określić mianem pomocy „starszego brata”, gdzie doradca pozwala uczniowi na tworzenie i wytyczanie własnej drogi życiowej. Tworzy się wówczas relacja oparta na empatii dwóch równorzędnych partnerów. W tym kontekście uczeń posiada duży potencjał, który tylko należy odkryć: uczeń nie zawsze zdaje sobie bowiem sprawę ze swoich mocnych stron.

Aby wywiązać się z zadań, doradcy powinni tu postępować według 3 podstawowych zasad:

Tzw. TRIADA ROGERSA:

a) być kongruentnym (być sobą) (KONGRUENCJA)

b) szanować ucznia bezwarunkowo, akceptując go takim, jaki jest (AKCEPTACJA)

c) umieć „wczuwać się”, w jego sytuację, a nie oceniać czy krytykować (EMPATIA)

LESEFERYSTA

  • nie jest zorientowany na zawody, ale na ucznia
  • nie ma gotowych odpowiedzi, jaki zawód powinien on wybrać, bo wie, że każdy uczeń jest inny i to, co jest dobre i wartościowe dla doradcy, nie musi być takim dla radzącego się
  • konstruowanie kariery traktowane jest tu jako proces rozwojowo-wychowawczy
  • chce wspólnie z uczniem przebywać drogę rozwoju zawodowego, ale niekoniecznie zamykać ją wyborem konkretnego zawodu
  • poświęca uczniowi wiele czasu, pobudza go do poznania siebie, również pod kątem wykonywania zawodu
  • stwarza możliwości samoanalizy, oświetla „pole problemowe”, ale nie udziela konkretnych porad
  • ostateczną decyzję co do wyboru dalszej drogi zawodowej i odpowiedzialność za wybór pozostawia uczniowi

SPOLEGLIWY OPIEKUN (mniej ekstremalny od leseferysty):

  • ciepły, otwarty i akceptujący
  • stymuluje do aktywności, pobudza do refleksji
  • nie narzuca zdania, ale też w sytuacji, gdy jest proszony, nie rezygnuje z udzielania porady
  • uczeń sam podejmuje decyzję zawodową, przy akceptacji spolegliwego opiekuna, zatem odpowiedzialność za decyzję jest tu rozłożona, większa jednak po stronie ucznia.

 

PORADNICTWO DIALOGOWE, w którym doradca i radzący się wspólnie poszukują alternatyw i poszerzają spojrzenie na konteksty problemu. Podstawą tego typu poradnictwa jest koncepcja poznawcza człowieka. Jest to poradnictwo partnerskie, w którym proces poradniczy przyjmuje najczęściej postać dialogu. Doradca jest tu również partnerem ucznia w procesie wyboru szkoły/zawodu, jednak posiada większe kompetencje. Pozwala mu to inspirować ucznia do działania, stawiania sobie nowych celów, planowania.

KONSULTANT jest typowym przedstawicielem doradcy dla poradnictwa dialogowego:

  • zakłada, że informacje płynące ze struktur poznawczych ucznia i ze środowiska zewnętrznego ukierunkowują jego działania;
    uczeń konsultuje swe wybory, więc odpowiedzialność za wybór zawodu jest rozłożona między ucznia i doradcę
  • przywiązuje uwagę do motywów wyboru ucznia, jego wartości, preferencji.

 

Opracowanie

(na podst. B. Wojtasik, „Podstawy poradnictwa kariery. Poradnik dla nauczycieli”, KOWEZiU, W-wa 2008)

Elżbieta Swat-Padrok

TESTY PSYCHOLOGICZNE W DORADZTWIE ZAWODOWYM (WYBRANE):

INTELIGENCJA I PROCESY POZNAWCZE

  • BATERIA TESTÓW APIS-Z(młodzież kończąca szkołę średnią, studenci, dorośli) – do stosowania przez psychologów

www.practest.pl

  • BATERIA TESTÓW APIS-P(uczniowie kończący SP, uczniowie gimnazjum, młodzież rozpoczynająca naukę w szkole ponadgimnazjalnej) – do stosowania przez psychologów

www.practest.com.pl

OSOBOWOŚĆ

  • INWENTARZ OSOBOWOŚCI NEO-FFI(młodzież, dorośli) – do stosowania przez psychologów

www.practest.com.pl

  • KWESTIONARIUSZ KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH KKS(młodzież, dorośli) – do stosowania przez psychologów

www.practest.com.pl

ZAINTERESOWANIA

  • KWESTIONARIUSZ ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH KZZ (młodzież, dorośli) – do stosowania przez doradców zawodowych w UP i OHP
  • WIELOWYMIAROWY KWESTIONARIUSZ PREFERENCJI WKP(młodzież, dorośli) – dostosowania przezpsychologów, pedagogów, doradców zawodowych

www.practest.com.pl

 

POZOSTAŁE NARZĘDZIA (wybrane):

  • OBRAZKOWY TEST ZAWODÓW BBT M.ACHTNICHA– wymagane szkolenie (uprawnienia)

www.charakterologia.pl

  • KWESTIONARIUSZ BERGERA (CHARAKTEROLOGIA) – wymagane szkolenie (uprawnienia)

www.charakterologia.pl

  • KWESTIONARIUSZ UZDOLNIEŃ PRZEDSIĘBIORCZYCH (KUP)

(w tym IPD – Indywidualny Plan Działania) – wymagane szkolenie (uprawnienia)

www.doradztwokariery.pl

  • WSTĘPNA ORIENTACJA ZAWODOWA (WOZ)

www.practest.com.pl

  • KARTA ZAINTERESOWAŃ

autor: J. Woroniecka

źródło: G. Sołtysińska, J. Woroniecka (red.),

„Przygotowanie uczniów gimnazjum do wyboru zawodu” , Warszawa 2003

  • KWESTIONARIUSZ PREFERENCJI I ZAINTERESOWAŃ ZAWODOWYCH (Autotest)

(na podst. teorii J.Hollanda)

źródło:
np. http://www.cvnawymiar.pl/blog/wpcontent/uploads/2010/11/preferencje_i_zainteresowania.pdf

  • KWESTIONARIUSZ WIELORAKIEJ INTELIGENCJI H. Gardnera

wg. A.Smith "Accelerated Learning in the Classroom”

oprac.: M. Łukasiewicz

źródło: m.in. Biuletyn Psychologiczno-Pedagogiczny Nr 1/2000

  • KWESTIONARIUSZ „Mój sposób podejmowania decyzji”

źródło: M. Mrozek

„Praca! Szukam. Zmieniam. Wybieram” , Warszawa 2007

  • KWESTIONARIUSZ „Moja kariera”

na podst. E.H.Schein,1990

źródło: A. Paszkowska-Rogacz,

„Warsztat pracy europejskiego doradcy kariery zawodowej”, Warszawa 2002

  • ANKIETA SKŁONNOŚCI ZAWODOWYCH

autor: J. Woroniecka, na podst. propozycji B. A. Klimowa

źródło: G. Sołtysińska, J. Woroniecka (red.),

„Przygotowanie uczniów gimnazjum do wyboru zawodu” , Warszawa 2003

  • ANKIETA UMIEJĘTNOŚCI

autor: E. Lis, J. Woroniecka

źródło: G. Sołtysińska, J. Woroniecka (red.),

„Przygotowanie uczniów gimnazjum do wyboru zawodu”, Warszawa 2003

  • ANKIETA UZDOLNIEŃ „W czym jestem mistrzem?”

oprac. na podst. Listy Uzdolnień – G. Gwis, H. Kaczyńska

źródło: G. Gwis, H. Kaczyńska

„Scenariusz warsztatów aktywizujących uczniów klas VIII do świadomego wyboru zawodu”,
Łódź 1997

  • ANKIETA „Mój stan zdrowia”

autor: G. Sołtysińska

źródło: G. Sołtysińska, J. Woroniecka (red.),

„Przygotowanie uczniów gimnazjum do wyboru zawodu” , Warszawa 2003

 

  • OKREŚLANIE CECH TEMPERAMENTU

autor: G. Sołtysińska

źródło: G. Sołtysińska, J. Woroniecka (red.),

„Przygotowanie uczniów gimnazjum do wyboru zawodu” , Warszawa 2003.

 

Narzędzia diagnostyczne i materiały metodyczne wspomagające rozpoznawanie zainteresowań zawodowych i predyspozycji zawodowych uczniów.

Opracowanie

Elżbieta Swat-Padrok

 

Wszelkie prawa zastrzeżone 2018 - Centrum Doradztwa Zawodowego dla Młodzieży